تئوری آزمایش:

*ترکیبات ضد میکروبی : Antimicrobial agents – Biocide

بررسی چند اصطلاح رایج:

Biocide : ترکیباتی که روی طیف وسیعی از میکروارگانیسم ها اثر غیرفعال کنندگی دارد.

Bacteriostate: Biocide  ای است جلوی رشد میکروارگانیسم ها را می گیرد و غیرفعال می کند. خاصیت مربوطه را Bacteriostatic   می گویند.

Bacteriocide : Biocide ای است که باکتری ها را می کشد و از بین می برد. اثر مربوطه را Bacteriocidal   می گویند.

"تفاوت: Bacteriocide  غیر قابل برگشت و Bacteriostate برگشت پذیر است."

Sterlization : ویژگی یا قدرت آن دسته از Biocide هایی که می توانند تمامی انواع میکروارگانیسم و تمامی اشکال حیاتی آنها را از بین ببرند. در مقابل اصطلاح سترون کردن است.

Disinfection: ضدعفونی کردن ، گندزدایی کردن. از بین بردن اجرام بیماریزا و فرم های فعال میکروارگانیسم ها.

"تفاوت: در مورد Disinfection ها فقط اجرام بیماریزا و فعال از بین می روند ولی Sterlization تمامی اجرام را از بین می برد."

Disinfectant : ماده ضد عفونی کننده وسایل و ابزار و تجهیزات و فضا و ... در کل تمامی موجودات بی جان. مثال: الکل آب ژاول فرمالین ،...

Antiseptic: پلشت بر ، ضدعفونی کننده سطوح یا داخل بدن موجودات زنده. مثال: Povidon Iodine یا بتادین

Preservation: در لغت: نگهداری. Preservative = نگهدارنده. Biocide هایی هستند که به هنگام تولید محصولات غذایی یا ترکیبات دارویی به آنها افزوده می شوند تا جلوی رشد و تکثیر میکروارگانیسم ها در طول مدت نگهداری را بگیرند.

با استفاده از ایجاد جهش در میکروارگانیسم های احتمالی موجود در ماده غذایی آنها را متوقف می کنند. زیان این عمل این است که با همان مکانیسم که در میکروارگانیسم جهش ایجاد می کند در سلولهای بدن موجود مصرف کننده نیز ایجاد جهش می کند و جهش موجب سزطانزایی است.Mutagenesisà Carcinogenesis          

حد مجاز مصرف نگهدارنده: PPM  و PPB  است.

Antibiotic: Biocide ای که از خود میکروارگانیسم ها به دست می آید و روی باکتریها اثر ضد میکروبی دارند. مثال: پنی سیلین ، جنتامایسین

ویژگی ها: 

1.در کمترین میزان بیشترین اثر را از خود بروز می دهند.

2.مکانیسم اثرشان کاملا اختصاصی است. با مکانیسمی که روی باکتریها اثر می گذارند نمی توانند خطری متوجه میزبان کنند.


روش کار:         

      " اثر Biocide  های مختلف بر روی باکتریهای مختلف"

آنتی بیوگرام: عبارتست از ارزیابی تاثیرات ضد میکروبی یک آنتی بیوتیک در شرایط آزمایشگاهی قبل از تجویز آن به فرد بیمار.

لزوم این روش: 1-کنترل مقاومتهای دارویی  2-قبل از اینکه نوع باکتری را تشخیص دهیم درمان موثر بر علیه آن را پیدا کرده ایم.

ابتدا در یک پلیت باکتری مورد نظر را به روش خطی متراکم کشت می دهیم.

روش کشت متراکم خطی:

این روش از 4 مرحله تشکیل شده است:

قبل از شروع کشت ، باید سوسپانسیونی از باکتری تهیه شود. بدین صورت که : بوسیله سواب مقداری از باکتری را در 1 الی 2 سی سی آب مقطر حل می کنیم تا کدورت ایجاد گردد.

مرحله 1- سواب را وارد ترکیب سوسپانسین کرده و به طور متراکم بر روی محیط می کشیم.

مرحله 2- بدون اینکه سواب را وارد سوسپانسیون کنیم، با تغییر زاویه 90  درجه بار دیگر بر روی محیط می کشیم.

مرحله 3- اکنون 45 درجه تغییر جهت داده و با همان شرایط مرحله سابق کشت می دهیم.

مرحله 4- در این مرحله دوباره 90 درجه تغییر جهت داده و طبق اصول مرحله 2 کشت را به پایان می رسانیم.

 " هیچ نقطه ای از محیط کشت نباشد که امکان رشد و تکثیر باکتری در آن فراهم نباشدو اینکه اگر به صورت متراکم کشت ندهیم قادر به تشخیص نهایی در مورد ایجاد هاله ها نخواهیم بود"

بعد از کشت باکتری باید به صورتی اثر Biocide ها را بر روی محیط بررسی کنیم:

با استفاده از Blank Disk و وارد کردن آنها در محیطهای ضدعفونی کننده و همچنین استفاده از آنتی بیوتیک در مرکز پلیت می توان بررسی مورد نظر را انجام داد.

گروه ما ؛ 4 دیسک را وارد 4 ماده ضدعفونی کننده به نام های : مالاشیت گرین ، پرمنگنات ، بتادین و ساولن کرده و در 4 گوشه ی پلیت ( به طوری که cm 1 از دیواره و سایر دیسک ها فاصله داشته باشد) قرار دادیم و در آخر دیسک آنتی بیوتیکسفلکسین را در مرکز قرار دادیم.

سپس در انکوباتور 37 درجه سانتیگراد و پس از یک یا دو روز ایجاد هاله خواهد کرد که نشانه ی عدم رشد باکتری در اطراف آن دیسک است. هر چه هاله بزرگتر باشد تاثیر ماده ضد باکتریایی بیشتر و مقاومت باکتریایی کمتر است.

 

*محیط نشاسته آگار: Starch Agar

با افزودن نشاسته به محیط پایه ، محیط نشاسته آگار بوجود می آید.

(1)توان هیدرولیز نشاسته توسط باکتریها را می توان در آن بررسی کرد.

(2)امکان بررسی پرگنه های صاف و خشن باکتریهای یک گونه با سویه های مختلف در سطح محیط.

 

گروه ما؛ دو گونه باکتری را مورد بررسی قرار دادیم : B.subtillis – E.coli

باکتری B.sub دارای آمیلاز است بنابراین قادر به تجزیه نشایته محیط است ، پس بعد از تکثیر باکتری و گذشت دوره انکوباسیون و افزودن معرف نشاسته = لوگل خواهیم دید که تغییر رنگ نمی دهد.

اما باکتری E.coli  آنزیم آمیلاز را ندارد و با افزودن لوگل تغییر رنگ می دهد.

نتیجه مثبت : همراه با عدم تغییر رنگ

نتیجه منفی : همراه با تغییر رنگ

 

*بررسی اثر شوینده های مختلف در از بین بردن میکروارگانیسم ها و نیز کشت از نقاط مختلف بدن و محیط اطراف بر روی Blood Agar :

ابتدا پلیت محیط آگار خوندار را به 3 قست تقسیم کردیم و  و در 2 خانه اول و دوم اثر شوینده ها را مورد بررسی قرار دادیم، شوینده ی مورد بررسی ما  مایع دستشویی بود.

ابتدا انگشت خود را بدون شستشو بر روی محیط می کشیم( خانه 1) سپس همان انگشت را به طور کامل با شوینده مذکور میشوییم و پس از خشک شدن بر خانه 2 می کشیم و در خانه شماره 3 از گوشی موبایل توسط سواب نمونه گرفته و بر روی محیط کشیدیم.

نتایج:

در مورد محیط کشت نشاسته آگار:

باکتری های آمیلاز مثبت ، نشاسته را مصرف کرده ، در مورد ای کلای نشاسته دست نخورده باقی مانده ولی باسیلوس سوبتیلیس نشاسته را تجزیه کرده است. برای بررسی اینکه باکتری آمیلاز مثبت بوده یا نه ، مقداری لوگل، معرف نشاسته، را بر روی بخشی که باکتری رشد کرده می ریزیم.

در مورد اثر Biocide  های مختلف بر روی باکتریهای مختلف:

قطر هاله شفاف دور هر آنتی بیوتیک بیانگر اثر آن میکروارگانیسم است.

درمورد بررسی اثر شوینده های مختلف در از بین بردن میکروارگانیسم ها و نیز کشت از نقاط مختلف بدن و محیط اطراف بر روی Blood Agar :

در خانه شماره 2 متوجه رشد پرگنه های بیشتر ولی با تنوع کمتر می شویم و در واقع در این قسمت باکتری نوع مقاوم به مایع شستشو دهنده رشد می کند.